© 2026 Archiwum Zbrodni

Słownik True Crime

Alfabetyczny przewodnik po terminologii kryminalistycznej. Poznaj znaczenie kluczowych pojęć ze świata zbrodni i śledztw.

26 Haseł
19 Liter
A

Autopsja

Sądowo-lekarskie badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny śmierci, tożsamości ofiary oraz innych okoliczności związanych ze zgonem.

C

Cold Case

Sprawa kryminalna, która nie została rozwiązana przez długi czas (zazwyczaj lata lub dekady) i nie jest już aktywnie śledzona, ale pozostaje otwarta.

Criminal Profiling

Analiza kryminalistyczna polegająca na tworzeniu profilu psychologicznego sprawcy na podstawie charakterystyki przestępstwa i zachowania na miejscu zbrodni.

D

DNA

Kwas deoksyrybonukleinowy - materiał genetyczny używany do identyfikacji osób, często kluczowy dowód w sprawach kryminalnych.

E

Ewidencja

Systematyczne gromadzenie i przechowywanie informacji, dowodów i dokumentacji związanych ze sprawą kryminalną.

F

Forensyka

Nauka zajmująca się zastosowaniem metod naukowych w celu rozwiązywania przestępstw, obejmująca wiele dziedzin takich jak biologia, chemia, medycyna.

H

Hipoteza śledcza

Wstępne założenie dotyczące przebiegu zdarzeń, motywacji sprawcy lub tożsamości podejrzanego, wymagające weryfikacji.

K

Kryminalistyka

Nauka o metodach i środkach dowodowych stosowanych w wykrywaniu przestępstw oraz o technice śledzenia i dowodzenia w postępowaniu karnym.

L

Locard's Exchange Principle

Zasada kryminalistyczna głosząca, że na każdym miejscu przestępstwa sprawca pozostawia ślady i zabiera ze sobą ślady z miejsca zdarzenia.

M

M.O. (Modus Operandi)

Sposób działania sprawcy - charakterystyczne metody, techniki i wzorce zachowań stosowane podczas popełniania przestępstw.

Motyw

Czynnik psychologiczny lub materialny skłaniający sprawcę do popełnienia przestępstwa, kluczowy element analizy kryminalnej.

N

Napad

Przestępstwo polegające na zaborze mienia z użyciem przemocy lub groźby jej użycia wobec osoby.

O

Oskarżony

Osoba, przeciwko której wszczęto postępowanie karne i której zarzucono popełnienie przestępstwa.

P

Profilowanie kryminalne

Proces analityczny mający na celu określenie cech osobowościowych, behawioralnych i demograficznych nieznanego sprawcy na podstawie analizy popełnionego przestępstwa.

R

Rekonstrukcja zdarzeń

Metoda śledcza polegająca na odtworzeniu przebiegu przestępstwa na podstawie zebranych dowodów i śladów.

S

Serial Killer

Seryjny morderca - osoba, która popełniła trzy lub więcej zabójstw w odstępach czasu, zazwyczaj z przerwami (cooling-off period) między zbrodniami.

Ślad kryminalistyczny

Każda zmiana w otoczeniu powstała w wyniku przestępstwa, która może służyć jako dowód w postępowaniu karnym.

Świadek

Osoba, która posiada informacje o okolicznościach sprawy mające znaczenie dla ustalenia prawdy.

Śledztwo

Etapa postępowania karnego, w którym organy ścigania gromadzą dowody i ustalają fakty niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.

Śmierć zastosowana

Eufemizm używany w dokumentach sądowych określający zabójstwo dokonane przez sprawcę.

T

Triada MacDonalda

Trzy zachowania z dzieciństwa (podpalanie, znęcanie się nad zwierzętami, moczenie łóżka), które według badań często występują u przyszłych seryjnych morderców.

U

UNSUB

Unknown Subject - termin używany przez FBI do określenia niezidentyfikowanego sprawcy przestępstwa.

V

VICAP

Violent Criminal Apprehension Program - system FBI służący do gromadzenia i analizowania informacji o brutalnych przestępstwach w celu identyfikacji seryjnych sprawców.

W

Wabik

Element używany przez sprawcę do zwabienia ofiary w określone miejsce lub sytuację.

Z

Zeznanie

Oświadczenie osoby złożone w toku postępowania karnego, zawierające informacje o znanych jej faktach.

Zbrodnia

Ciężkie przestępstwo, zazwyczaj zagrożone karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 lub karą surowszą.

Gotowy na więcej?

Przeczytaj nasze analizy prawdziwych spraw kryminalnych.

Przeglądaj Sprawy