Ivan Milat: Morderca z Backpackerów

⚠️ Ostrzeżenie: Artykuł zawiera opisy przemocy i zabójstw.

Las Belanglo w Nowej Południowej Walii stał się symbolem jednego z najbardziej znanych śledztw w historii Australii. To tam odnaleziono ciała młodych podróżników – autostopowiczów i backpackerów – którzy znikali na trasach między dużymi miastami. Za siedem zabójstw w ramach sprawy określanej jako „Backpacker murders” skazano Ivana Milata.¹²

Fakty w skrócie

Kim był Ivan Milat?

Ivan Robert Marko Milat urodził się 27 grudnia 1944 roku w Guildford (Sydney).² W opisach jego życia pojawia się m.in. zamiłowanie do broni, liczne konflikty i podejrzenia o przemoc, ale dopiero seria zaginięć backpackerów z początku lat 90. połączyła go ze sprawą, która wstrząsnęła całym krajem.

Dlaczego backpackerzy byli szczególnie narażeni?

Autostop i budżetowe podróżowanie były wówczas w Australii powszechne. Cechy tej formy podróży — anonimowość, brak stałej trasy i częste zmiany planów — sprawiają, że trudniej szybko zauważyć zaginięcie, łatwiej „zniknąć” na długich odcinkach dróg, a świadków bywa niewielu. Dla sprawcy to idealne warunki: jedna decyzja o wejściu do obcego samochodu może przerwać wszelki ślad, a czas zaczyna pracować przeciw rodzinie i śledczym.

Zbrodnie: schemat „podwózki”

W opracowaniach i materiałach procesowych przewija się podobny wzór działań: kontakt na trasie i propozycja podwiezienia, po czym zjazd w odludny teren, gdzie Belanglo stawało się przestrzenią pełnej kontroli sprawcy. Następowało zastraszenie bronią i przemoc, a finałem było zabójstwo z użyciem noży i broni palnej; w co najmniej jednej sprawie wystąpiła dekapitacja, a głowy nie odnaleziono.¹

Ofiary (Backpacker murders)

Lista siedmiu ofiar, za których zabójstwo Milat został skazany, jest dobrze udokumentowana.¹

Odnajdywanie kolejnych ciał w Belanglo w latach 1992–1993 wywołało w Australii strach i medialną burzę.¹

Śledztwo: Task Force Air i „ten, który uciekł”

Policja prowadziła szerokie dochodzenie, a w tle działała grupa śledcza znana jako Task Force Air.²

Paul Onions

Jednym z istotnych wątków śledztwa były zeznania Brytyjczyka Paula Onionsa, który zgłosił, że w 1990 roku został zaatakowany przez kierowcę próbującego go związać, grożąc bronią, ale zdołał uciec.² Gdy śledztwo nabrało rozgłosu, jego relacja stała się ważną częścią materiału dowodowego.

Zatrzymanie i dowody

22 maja 1994 roku zatrzymano Ivana Milata, a w wyniku przeszukań zabezpieczono m.in. przedmioty łączone z ofiarami oraz broń. W połączeniu z innymi elementami materiału dowodowego miało to stworzyć spójny obraz: sprawca nie tylko „spotykał” ofiary, ale przechowywał ślady ich obecności jak trofea.²

Proces i wyrok

Milat nie przyznał się do winy. Został jednak skazany za siedem zabójstw oraz dodatkowe przestępstwa. Otrzymał wielokrotne kary dożywocia i dodatkowe lata pozbawienia wolności – bez możliwości zwolnienia warunkowego.²³

Więzienie i epilog

Po skazaniu wielokrotnie utrzymywał, że jest niewinny, ale nie zmieniało to społecznego odbioru sprawy — dla rodzin ofiar i opinii publicznej liczyła się przede wszystkim skala zbrodni i szczegóły przemocy, które wyszły na jaw. W historii jego pobytu w więzieniu odnotowano też incydenty świadczące o dużej skłonności do agresji i eskalacji, w tym głośne samookaleczenie (odcięcie palca w 1999 roku).²

Ivan Milat zmarł w więzieniu 27 października 2019 roku.²⁴

Co pozostaje niewyjaśnione?

W sprawie regularnie wraca pytanie, czy liczba ofiar mogła być wyższa. Pojawiają się hipotezy o innych zaginięciach oraz potencjalnych związkach z dodatkowymi przestępstwami, ale nie wszystkie zostały rozstrzygnięte w postępowaniach karnych.²

Chronologia

Źródła i przypisy