Tamara Samsonova: Baba Jaga z Petersburga i Jej Makabryczny Pamiętnik

⚠️ Ostrzeżenie: Artykuł zawiera opisy kanibalizmu, ćwiartowania i przemocy. Materiał przeznaczony wyłącznie dla osób pełnoletnich.

Gdy w lipcu 2015 roku rosyjska policja aresztowała 68-letnią Tamarę Samsonową, świat poznał jedną z najbardziej niepokojących seryjnych morderczyń XXI wieku. Nie dlatego, że jej zbrodnie były najbardziej krwawe – choć były przerażające. Lecz dlatego, że wyglądała jak czyjaś babcia. Drobna, siwa emerytka z Petersburga, która gotowała rosół, oglądała telewizję i od czasu do czasu… ćwiartowała swoich współlokatorów, gotując ich organy i wynosząc resztki w torbach na zakupy.

Kamery monitoringu nagrały ją, jak ze spokojem niesie rondel – w środku znajdowała się głowa jej ostatniej ofiary.

Historia „Baby Jagi z Petersburga” to opowieść o tym, że seryjni mordercy nie zawsze wyglądają jak potwory z horrorów. Czasem wyglądają jak sąsiadka, która życzy ci „dzień dobry” na klatce schodowej.

Życie Tamary Samsonowej

Wykształcona Lingwistka

Tamara Mitrofanowna Samsonowa urodziła się w 1947 roku w Uljanowsku (mieście rodzinnym Lenina). W przeciwieństwie do wielu seryjnych morderców nie pochodziła z patologicznej rodziny. Otrzymała dobre wykształcenie – ukończyła filologię na uniwersytecie i biegle mówiła w trzech językach: rosyjskim, niemieckim i angielskim.

Przez lata pracowała jako tłumaczka i hotelowa, podróżowała po ZSRR. Była zamężna – jej mąż zaginął w tajemniczych okolicznościach w 2005 roku. Oficjalnie „wyjechał i nie wrócił”. Nieoficjalnie… cóż, policja miała później powody sądzić, że mógł skończyć w słoikach na balkonie żony.

Mieszkanie na Ul. Dimitrowa

W późniejszych latach Samsonowa mieszkała samotnie w niewielkim mieszkaniu komunalnym w Petersburgu, przy ulicy Dimitrowa. Jako emerytka żyła skromnie, wynajmując pokoje sublokatorom za dodatkowe pieniądze. To właśnie ci sublokatorzy – oraz sąsiedzi – mieli stać się jej ofiarami.

Sąsiedzi opisywali ją jako „dziwną, ale nieszkodliwą starszą panią”. Nosiła kolorowe chustki, miała koty, czasem gadała do siebie. Nic niezwykłego jak na ekscentryczną emerykę w rosyjskim bloku mieszkalnym.

Zbrodnie: Ćwiartowanie i Kanibalizm

Pierwsza Znana Ofiara (2003?)

Policja podejrzewa, że Samsonowa zaczęła zabijać znacznie wcześniej niż ustalono w procesie. Jej były mąż, Aleksiej Samsonow, zaginął bez śladu w 2005 roku. Wielu śledczych wierzy, że był jej pierwszą ofiarą – ale ciała nigdy nie odnaleziono.

Pierwszą udowodnioną ofiarą była jej sublokatorka z 2003 roku – starsza kobieta, która „nagle wyjechała”. Ciała nie znaleziono, ale pamiętnik Samsonowej wskazywał na morderstwo.

Nadija Puschkarowa (2015)

Sprawą, która doprowadziła do aresztowania, było morderstwo Nadiji Puschkarowej – 79-letniej sublokatorki, która wprowadziła się do mieszkania Samsonowej w 2015 roku.

W nocy z 6 na 7 lipca 2015 roku Samsonowa zaatakowała śpiącą Nadję. Według jej własnych zeznań:

Podała jej tabletki nasenne w herbacie
Gdy ofiara zasnęła, ścięła jej głowę piłą do metalu
Ćwiartowała ciało przez kilka godzin
Ugotowała niektóre części (płuca, wątrobę)
Resztki zapakowała w torby

I tutaj wkracza element, który przeraził całą Rosję.

Nagrania z Monitoringu

Kamery CCTV w bloku nagrały siwą staruszkę w codziennym ubraniu, która w środku nocy wynosi duże torby i rondel przykryty szmatą. Szła spokojnym krokiem, jakby wynosiła śmieci. W rondlu – jak później ustalono – znajdowała się głowa Nadiji.

Samsonowa wyrzuciła szczątki do różnych kontenerów na śmieci w okolicy. Głowę zostawiła w krzakach niedaleko bloku. Torsy i kończyny trafiły do kontenerów budowlanych i śmietników.

Nagrania stały się virowe w rosyjskim internecie. Obraz babci z rondlem stał się memem – makabrycznym, ale oddającym surrealizm tej zbrodni.

Odkrycie Zbrodni

11 lipca 2015 roku przechodnie znaleźli torbę z ludzkimi szczątkami przy śmietniku. Policja zidentyfikowała fragmenty jako należące do kobiety w podeszłym wieku. Zaczęli sprawdzać nagrania z monitoringu.

Rozpoznali Samsonową – sąsiada z tego samego bloku – i zapukali do jej drzwi. Emerytka otworzyła ze spokojem, jakby czegoś takiego się spodziewała. Powiedziała tylko: „Nareszcie przyszliście. Wiem, czego szukacie.”

Pamiętnik Zbrodni

Trzy Języki, Jedna Obsesja

Gdy policja przeszukała mieszkanie Samsonowej, znalazła coś wyjątkowego: pamiętniki prowadzone przez nią od lat 90. Zapiski były w trzech językach – rosyjskim, niemieckim i angielskim – jakby autorka pisała dla siebie, ale też dla potencjalnego czytelnika.

Pamiętniki zawierały:

Opisy codziennego życia (zakupy, pogoda, programy TV)
Szczegółowe relacje z morderstw
Refleksje filozoficzne na temat śmierci
Przepisy kulinarne (w tym „specjalne” z użyciem mięsa ludzkiego)

Fragmenty (Przetłumaczone)

„7 lipca 2015. Dziś zrobiłam to, co musiałam. Nadija chrapała za głośno. Nie mogłam spać. Teraz jest cicho. Ugotowałam płuca – trochę twarde, następnym razem dłużej.”

„Nie rozumiem, dlaczego ludzie tak boją się śmierci. To naturalne. Wszyscy umrzemy. Ja tylko pomagam niektórym szybciej.”

„Walentina [prawdopodobnie inna ofiara] była miła. Szkoda jej. Ale trzeba było.”

Wskazówki do Nierozwiązanych Spraw

Na podstawie pamiętników policja podejrzewa, że Samsonowa zabiła co najmniej 11 osób od lat 90. do 2015 roku. Większości ofiar nie udało się zidentyfikować – były to bezdomni, sublokatorzy, samotni emeryci. Ludzie, których nikt nie szukał.

Rok (przybliżony)	Ofiara	Status
1995	Nieznana kobieta	Nieudowodnione
2000	Sublokatorka	Nieudowodnione
2003	Sublokatorka	Przyznane, ciała brak
2005	Mąż (Aleksiej)	Podejrzenie
2013	Sublokator mężczyzna	Przyznane częściowo
2015	Nadija Puschkarowa	Udowodnione

Przesłuchania i Zachowanie

„Chciałam Zjeść Ich Całych”

Podczas przesłuchań Samsonowa była przerażająco spokojna. Mówiła o morderstwach jak o codziennych czynnościach. Na pytanie o kanibalizm odpowiedziała:

„Tak, jadłam. Płuca, wątrobę, czasem mięso z ud. To nie jest takie złe, jak ludzie myślą. Trzeba tylko dobrze przyprawić.”

Psychiatrzy przesłuchujący ją zauważyli coś nietypowego: Samsonowa nie wykazywała oznak typowej choroby psychicznej (schizofrenii, psychozy). Była zorientowana, logiczna, pamiętała szczegóły. Po prostu nie widziała nic złego w swoich czynach.

„Jestem Dziwna, Nie Szalona”

Samsonowa sama skomentowała swoją sytuację:

„Wiem, że ludzie uznają mnie za szaloną. Ale nie jestem szalona. Jestem po prostu… inna. Widzę świat inaczej. Dla mnie życie i śmierć to ta sama rzeka. Ja tylko pomagam komuś przepłynąć na drugą stronę.”

Ten cytat przerażał psychiatrów bardziej niż jakiekolwiek szaleńcze urojenie. Samsonowa była racjonalna – co czyniło ją jeszcze bardziej niebezpieczną.

Proces i Wyrok

Niepoczytalność?

Proces Tamary Samsonowej odbył się w 2016 roku w Petersburgu. Kluczową kwestią była poczytalność oskarżonej. Obrona twierdziła, że emerytka cierpi na demencję lub inne zaburzenia wykluczające odpowiedzialność karną.

Biegli psychiatrzy byli podzieleni:

Jedni twierdzili, że Samsonowa ma „głębokie zaburzenia osobowości typu paranoidalnego”
Inni uznali ją za „poczytalną, ale socjopatyczną”

Ostatecznie sąd uznał ją za niepoczytalną i skierował do zamkniętego szpitala psychiatrycznego na czas nieokreślony. Nie została skazana na więzienie – co wywołało protesty rodzin potencjalnych ofiar.

Kontrowersje

Decyzja o niepoczytalności była kontrowersyjna. Krytycy wskazywali:

Samsonowa planowała zbrodnie (kupowała narzędzia, podawała tabletki)
Ukrywała ciała (wynosiła, wyrzucała w różne miejsca)
Prowadziła pamiętnik (świadomość czynów)

Obrońcy decyzji odpowiadali:

Sam fakt kanibalizmu sugeruje głębokie zaburzenia
68-latka nie stanowiła już zagrożenia w „normalnych” warunkach
Rosyjski system prawny pozwala na takie rozstrzygnięcie

„Baba Jaga” w Kulturze

Symbol Rosyjskiego Lęku

Historia Samsonowej uderzyła w głęboko zakorzeniony rosyjski lęk przed „babą jagą” – mityczną czarownicą z lasów, która poluje na dzieci i gotuje je w kotle. Samsonowa, choć atakowała dorosłych, przywdziała tę maskę w wyobraźni zbiorowej.

W rosyjskim internecie szybko pojawiły się:

Memy z „babcią z rondlem”
Parodiowe przepisy kulinarne
Ostrzeżenia przed „niebezpiecznymi sąsiadkami”

Dokumenty i Książki

Sprawa stała się tematem:

Rosyjskich programów kryminalnych (NTV, Pierwy Kanał)
Dokumentów na YouTube (miliony wyświetleń)
Książek o rosyjskich seryjnych mordercach

Porównania

Cecha	Tamara Samsonowa	Dorothea Puente (USA)	Leonarda Cianciulli (Włochy)
Wiek	68	59	49-54
Płeć	K	K	K
Metoda	Ćwiartowanie	Trucie	Ćwiartowanie
Kanibalizm	Tak	Nie	Tak (mydło, ciastka)
Ofiary	11+	9+	3
Wyrok	Szpital psych.	9 lat→dozywotnie	30 lat

Dlaczego Nie Została Złapana Wcześniej?

Niewidzialne Ofiary

Większość ofiar Samsonowej należała do „niewidzialnej” części rosyjskiego społeczeństwa:

Sublokatorzy – często bez formalnych umów, nikt ich nie rejestrował
Emeryci samotni – bez rodziny, która by szukała
Bezdomni – znikający bez śladu w wielkim mieście

W Rosji, gdzie biurokracja jest skomplikowana, a służby przeciążone, takie zaginięcia często nie są nawet zgłaszane.

Brak Połączenia Spraw

Gdy znikali sublokatorzy Samsonowej, lokalna policja traktowała każdy przypadek osobno. Nikt nie pomyślał, że kilku sublokatorów tej samej staruszki „przeprowadziło się bez pożegnania”. Dopiero nagrania z 2015 roku połączyły kropki.

Gdzie Jest Teraz?

Tamara Samsonowa przebywa w zamkniętym szpitalu psychiatrycznym. Ze względu na wiek (obecnie ok. 78 lat) i stan zdrowia prawdopodobnie nigdy nie wyjdzie na wolność. Rosyjskie media regularnie przypominają o jej sprawie – zwłaszcza gdy odkrywane są kolejne makabryczne zbrodnie emerytów.

Jej przypadek stał się ostrzeżeniem: seryjny morderca może wyglądać jak każdy. Jak sąsiadka z góry. Jak babcia w autobusie. Jak starsza pani z torby na zakupy, w której – kto wie – może być coś więcej niż chleb i masło.

Źródła

Materiały procesowe Sądu Miejskiego w Sankt Petersburgu (2016).
Relacje NTV i Pierwy Kanał (2015-2016).
Analiza FBI „Female Serial Killers: Patterns and Case Studies”.
„Russian Serial Killers” – Peter Vronsky.
Nagrania CCTV publicznie dostępne w rosyjskich mediach.