Issei Sagawa: Japoński Kanibal, Celebryta i Porażka Sprawiedliwości

⚠️ Ostrzeżenie: Artykuł zawiera opisy kanibalizmu i przemocy. Materiał przeznaczony wyłącznie dla osób pełnoletnich.

W annałach światowej kryminalistyki istnieją sprawy, które przerażają brutalnością, i takie, które przerażają niesprawiedliwością. Przypadek Isseia Sagawy należy do obu kategorii, dodając do tego element tak surrealistyczny, że wydaje się on fabułą horroru klasy B, a nie rzeczywistością. Issei Sagawa, znany jako “Japoński Kanibal”, zamordował i częściowo zjadł holenderską studentkę w Paryżu w 1981 roku.

Jednak zamiast spędzić resztę życia w więziennej celi, wrócił do Japonii jako wolny człowiek, gdzie stał się… celebrytą. Występował w talk-showach, pisał felietony do gazet, recenzował restauracje (!), a nawet grał w filmach pornograficznych. Jego historia to oskarżenie wobec systemu prawnego, który pozwolił potworowi wymknąć się sprawiedliwości, oraz wobec kultury, która uczyniła z niego gwiazdę.

Dzieciństwo w Cieniu Kompleksów

Issei Sagawa urodził się w 1949 roku w Kobe, w bardzo zamożnej i wpływowej rodzinie. Jego ojciec, Akira Sagawa, był prezesem dużej korporacji Kurita Water Industries, co w hierarchicznym społeczeństwie japońskim oznaczało ogromną władzę i koneksje. Issei urodził się jako wcześniak, fizycznie słaby i chorowity. W dorosłym życiu mierzył zaledwie 152 cm wzrostu i ważył poniżej 50 kg. To właśnie ten niski wzrost stał się źródłem jego głębokich kompleksów i obsesji.

Już w szkole podstawowej Sagawa zaczął fantazjować o “wchłanianiu” innych ludzi, by stać się większym i silniejszym. Jego szczególną obsesją stały się wysokie, blondwłose kobiety z Zachodu – ucieleśnienie fizycznej doskonałości, której jemu brakowało. W snach widział siebie pożerającego je, co interpretował (w swojej zwichrowanej psychice) jako najwyższy akt miłości i zjednoczenia. “Chciałem poczuć ich energię w sobie” – tłumaczył po latach.

Paryż 1981: Zbrodnia na Ulicy Erlanger

W 1977 roku 28-letni Sagawa wyjechał do Paryża, by studiować literaturę na prestiżowej Sorbonie. Miał pisać doktorat o twórczości Williama Faulknera. W Paryżu czuł się wyobcowany, ale jego fantazje przybrały na sile. Często zapraszał prostytutki do swojego mieszkania przy Rue Erlanger, próbując zrealizować swoje mroczne pragnienia, ale brakowało mu odwagi, by przejść od myśli do czynów. Aż do momentu, gdy poznał Renée Hartevelt.

Renée Hartevelt - Ofiara

Renée była 25-letnią studentką z Holandii, koleżanką Sagawy z uczelni. Była wszystkim, czym Sagawa nie był: wysoka, piękna, inteligentna, pełna życia. Sagawa zaprzyjaźnił się z nią, grając rolę niegroźnego, intelektualnego ekscentryka. Często zapraszał ją do swojego mieszkania pod pretekstem pomocy w nauce języka niemieckiego lub nagrywania poezji (Renée miała piękny głos).

11 Czerwca: Ostatni Wiersz

11 czerwca 1981 roku Sagawa zaprosił Renée na kolację. Planował to od tygodni. Kupił karabin małokalibrowy (.22 caliber), tłumacząc sobie, że potrzebuje go do “samoobrony”. Gdy Renée siedziała przy biurku, czytając wiersz ekspresjonistycznego poety Johannesa Bechera, Sagawa podszedł do niej od tyłu.

Strzelił jej w kark. Zginęła na miejscu.

To, co nastąpiło później, jest zapisem koszmaru. Sagawa nie uciekł. Został z ciałem. Zgwałcił zwłoki (był nekrofilem, niezdolnym do relacji z żywą kobietą), a następnie zaczął realizować swoją życiową fantazję. Używając noża rzeźnickiego, zaczął odcinać fragmenty ciała Renée – pośladki, uda, piersi – i je zjadać. Niektóre części spożywał na surowo, inne smażył na patelni z przyprawami. Proceder ten trwał dwa dni. Sagawa opisywał to potem jako “ekstatyczne doświadczenie”.

Wpadka w Lasku Bulońskim

Dwa dni po morderstwie, 13 czerwca, Sagawa postanowił pozbyć się resztek ciała, których nie zjadł. Zapakował korpus i kończyny do dwóch walizek i wezwał taksówkę. Kazał zawieźć się do Lasku Bulońskiego, popularnego parku na obrzeżach Paryża. Tam, w biały dzień, próbował wrzucić walizki do stawu. Zauważyli go przechodnie – nerwowego, niskiego Japończyka z kapiącym krwią bagażem. Wezwali policję. Sagawa został aresztowany niedługo potem. W jego mieszkaniu znaleziono fragmenty ciała Renée w lodówce.

Luka Prawna Stulecia: Jak Uniknął Więzienia?

Sagawa przyznał się do wszystkiego. Wydawało się, że czeka go dożywocie we francuskim więzieniu. Jednak do gry wkroczył jego ojciec, Akira Sagawa, który opłacił najlepszych prawników we Francji. Obrońcy przyjęli linię obrony opartą na niepoczytalności.

Francuska Diagnoza

Francuscy psychiatrzy sądowi, po zbadaniu Sagawy, orzekli, że cierpi on na “zaawansowaną paranoję” i jest niepoczytalny. Sędzia Jean-Louis Bruguière uznał tę opinię i zadecydował, że Sagawa nie może stanąć przed sądem. Zarzuty karne zostały oddalone, a Sagawa został bezterminowo umieszczony w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym “Paul Guiraud” w Villejuif.

Japoński Zwrot Akcji

Akira Sagawa nie chciał, by jego syn zgnił we francuskim szpitalu. Rozpoczął intensywną kampanię lobbingową, używając swoich wpływów politycznych i pieniędzy, by sprowadzić syna do Japonii. Twierdził, że Issei potrzebuje leczenia w ojczystym języku i kulturze. W 1984 roku Francuzi, chcąc pozbyć się problematycznego pacjenta (który kosztował podatników fortunę), zgodzili się na deportację.

Gdy Sagawa wylądował w Tokio, natychmiast trafił do szpitala Matsuzawa. I tu nastąpił szok. Japońscy psychiatrzy, po wnikliwej obserwacji, stwierdzili, że francuska diagnoza była błędna. Uznali, że Sagawa ma poważne zaburzenia osobowości (osobowość antyspołeczna, perwersje seksualne), ale jest w pełni poczytalny i był poczytalny w chwili morderstwa. Wiedział, co robi i że jest to złe.

Impas Prawny

Zgodnie z japońskim prawem, Sagawa powinien zostać wypuszczony ze szpitala (bo nie był chory psychicznie w sensie prawnym) i postawiony przed sądem jako przestępca. Ale tu pojawiła się przeszkoda nie do przebycia:

We Francji sprawa została prawomocnie umorzona z powodu niepoczytalności.
Francuskie władze odmówiły przekazania Japonii akt śledztwa (protokołów, dowodów), twierdząc, że sprawa jest zamknięta.
Bez dowodów z Francji, japońska prokuratura nie mogła postawić zarzutów.

W rezultacie, 12 sierpnia 1986 roku, zaledwie 5 lat po zbrodni, Issei Sagawa wyszedł ze szpitala psychiatrycznego jako wolny człowiek. W świetle prawa był niewinny.

Życie Po Zbrodni: Kariera “Mordercy-Celebryty”

To, co stało się później, jest trudne do zrozumienia dla zachodniego obserwatora. Zamiast stać się pariasem, Sagawa stał się w Japonii swego rodzaju gwiazdą popkultury. Wykorzystał swoją złą sławę, by zarabiać pieniądze.

Działalność Medialna

Książki: Napisał kilkanaście książek, w tym bestsellerowe “We mgle” (In the Fog), w których opisywał morderstwo z najdrobniejszymi, pornograficznymi szczegółami.
Manga: Współtworzył mangę, która ilustrowała jego zbrodnię.
Film: Wystąpił w kilku filmach, w tym w filmie pornograficznym, w którym odgrywał sceny gryzienia partnerek, oraz w filmie “Shisenjiyū” (Unearned), gdzie grał podglądacza.
Recenzje: Przez pewien czas pisał felietony kulinarne dla japońskiego magazynu “Spa!”, co było szczytem makabrycznego humoru redaktorów.
Wywiady: Był częstym gościem w telewizyjnych talk-showach, gdzie dyskutował o “naturze ludzkiej” i swoich pragnieniach.

Sagawa stał się symbolem fascynacji japońskiej popkultury tym, co groteskowe i zakazane (tzw. nurt Guro). Nigdy nie wyraził szczerej skruchy. W wywiadach mówił chłodno, czasem z uśmiechem, o smaku ludzkiego mięsa (“jak tuńczyk, tylko bardziej delikatne”).

Upadek i Śmierć

Z biegiem lat sława Sagawy zaczęła blaknąć. Japońskie społeczeństwo zaczęło się od niego odwracać, zmęczone jego obecnością. Popadł w problemy finansowe. W 2013 roku doznał udaru mózgu, który przykuł go do wózka inwalidzkiego. Ostatnie lata życia spędził pod opieką brata, żyjąc z zasiłku socjalnego, z dala od blasku fleszy.

W 2017 roku powstał wstrząsający film dokumentalny “Caniba”, który pokazał schorowanego, śliniącego się Sagawę, który wciąż jednak mamrotał o swoich kanibalistycznych fantazjach, próbując ugryźć opiekunkę. Film ten obnażył nędzę jego egzystencji.

Issei Sagawa zmarł na zapalenie płuc 24 listopada 2022 roku w wieku 73 lat. Odszedł jako wolny człowiek, nigdy nie ukarany za odebranie życia Renée Hartevelt.

Chronologia Przypadku Isseia Sagawy

Data	Wydarzenie
1949	Urodzony w Kobe (wcześniak). Dzieciństwo naznaczone kompleksami.
1977	Wyjazd do Paryża na studia doktoranckie (literatura).
11 Czerwca 1981	Morderstwo Renée Hartevelt. Kanibalizm.
13 Czerwca 1981	Aresztowanie w Lasku Bulońskim.
1983	Francuski sąd uznaje go za niepoczytalnego. Umorzenie sprawy.
1984	Deportacja do Japonii. Umieszczenie w szpitalu Matsuzawa.
1985	Japońscy biegli orzekają pełną poczytalność.
12 Sierpnia 1986	Wyjście na wolność z powodu braku możliwości postawienia zarzutów.
1989-2000s	Okres “celebrycki” (książki, TV, filmy).
2013	Udar mózgu. Wycofanie z życia publicznego.
24 Listopada 2022	Śmierć w Tokio z przyczyn naturalnych.

Multimedia

Źródła

Raporty sądowe Tribunal de Grande Instance de Paris (1981-1983).
Wywiady z Isseiem Sagawą (Vice, 2009; “Caniba”, 2017).
Morris, M. (2007). The Japanese Cannibal: An interview with Issei Sagawa.
Archiwa The Japan Times o kontrowersjach związanych z jego powrotem.