Kuba Rozpruwacz: Jesień Terroru

Lądek Zdrój? Nie, to Londyn, Whitechapel, rok 1888. Dzielnica nędzy, smogu (tzw. “peashouper fog”) i taniej prostytucji. Idealne żerowisko dla drapieżnika. Tutaj narodziła się legenda Kuby Rozpruwacza (Jack the Ripper) – pierwszego “celebryty” wśród morderców.

Kanoniczna Piątka

Między sierpniem a listopadem 1888 roku zginęło 5 kobiet: Mary Ann Nichols, Annie Chapman, Elizabeth Stride, Catherine Eddowes i Mary Jane Kelly. Wszystkie były prostytutkami, alkoholiczkami, kobietami z samego dna drabiny społecznej.

Rozpruwacz nie tylko podcinał im gardła (od lewej do prawej), ale dokonywał potwornych okaleczeń. Otwierał brzuchy, wycinał narządy (macicę, nerkę, serce) z precyzją, która sugerowała wiedzę anatomiczną. Eddowes miała odcięty nos i policzki. Mary Jane Kelly została znaleziona w swoim pokoju dosłownie wypatroszona – jej wnętrzności były rozwieszone po pokoju, a twarz zmasakrowana nie do poznania.

Listy z Piekła

Rozpruwacz zapoczątkował grę z mediami i policją. Do agencji prasowej Central News zaczęły przychodzić listy podpisane “Jack the Ripper”. W jednym z nich (“Dear Boss”) drwił z policji i obiecywał obciąć ofierze uszy (co zrobił z Catherine Eddowes).

Najsłynniejszy list, adresowany do szefa komitetu obywatelskiego George’a Luska, zawierał pudełko z… połową ludzkiej nerki zakonserwowanej w spirytusie. List zaczynał się słowami “From Hell” (Z Piekła). “Drugą połowę usmażyłem i zjadłem” – pisał nadawca.

Ta medialna gra przypomina działania Zodiaka, który prawie sto lat później również budował swoją legendę, pisząc do prasy. Obaj sprawcy wiedzieli, że strach jest potężniejszy niż nóż.

Kto to był?

Śledztwo Scotland Yardu było bezprecedensowe, ale nieskuteczne (wtedy nie znano odcisków palców ani DNA). Podejrzanych było mnóstwo:

• Aaron Kośmiński: Polski Żyd, fryzjer, chory psychicznie (paranoja, nienawiść do kobiet). W 2014 roku badania DNA ze szala ofiary rzekomo potwierdziły jego winę, ale wyniki są kwestionowane.
• Walter Sickert: Słynny malarz, który malował obrazy przypominające miejsca zbrodni (teoria promowana przez Patricię Cornwell).
• Książę Albert Wiktor: Wnuk królowej Wiktorii (teoria spiskowa).
• Francis Tumblety: Amerykański szarlatan i mizogin.

Koniec Legendy?

Morderstwa ustały tak nagle, jak się zaczęły. Czy Rozpruwacz zmarł? Popełnił samobójstwo? Został zamknięty w zakładzie psychiatrycznym (jak Kośmiński)? Tego nie dowiemy się pewnie nigdy.

Kuba Rozpruwacz stał się archetypem. Jego cień – mężczyzny w cylindrze i pelerynie, znikającego we mgle – pada na całą popkulturę. To od niego zaczęła się “era seryjnych morderców”. Jego sprawa, podobnie jak polskiego Wampira z Zagłębia, pokazuje chaos i bezradność policji w zderzeniu z nowym, nieznanym rodzajem zła.